Een op drie Nederlanders krijgt ooit diabetes 2

Geschreven door op nov 12, 2015 in Gezondheid | Laat een reactie achter
Een op drie Nederlanders krijgt ooit diabetes 2

Diabetes mag dan een ouderdomsziekte zijn, bijna de helft van de Nederlanders krijgt met een voorstadium te maken. En niet alleen dikkerds lopen risico, ook slankerds kan het treffen. Voeding, beweging en erfelijkheid spelen een rol.

Diabetes is volksziekte nummer 1. En niet alleen dikke mensen krijgen het. Ook slankerds lopen gevaar. Epidemiologen van het Erasmus MC berekenden dat een op de drie Nederlanders gedurende zijn of haar leven ouderdomsdiabetes krijgt. En bijna de helft krijgt te maken met een voorstadium van de ziekte, schrijven ze in The Lancet Diabetes and Endocrinology.

Gros wordt ziek rond 70 jaar

Diabetes (suikerziekte) is een chronische ziekte waarbij het bloedsuiker uit evenwicht is. Na een maaltijd geeft je lichaam normaal gesproken insuline af. Insuline loodst suiker uit de maaltijd de lichaamscellen in. Mensen met ouderdomsdiabetes (type 2) maken te weinig insuline aan en worden er ongevoeliger voor. Daardoor blijft er te veel suiker achter in het bloed. Dat kan nare gevolgen hebben voor hart en bloedvaten, zenuwen, ogen en nieren. Het gros van de mensen krijgt diabetes type 2 rond hun 70ste. In het voorstadium van de ziekte heb je te hoge bloedsuikerwaarden, maar openbaart de ziekte zich nog niet.

We wisten al dat ouderdomsdiabetes een probleem is voor de volksgezondheid. Tegen de één miljoen mensen in Nederland heeft diabetes. Bij negen van de tien gaat het om ouderdomsdiabetes (type 2). Maar wat is het risico om ooit in je leven ouderdomsdiabetes of het voorstadium ervan te krijgen? Dat was niet bekend, althans, niet voor mensen in Europa. Eerste auteur Symen Ligthart en zijn collega’s rekenden het uit aan de hand van gegevens uit een langlopend Rotterdams bevolkingsonderzoek. De 10.000 deelnemers waren bij aanvang van de studie in 1997 45 jaar of ouder. En gezond. Om de drie jaar kwamen ze naar het onderzoekscentrum om onder andere hun bloedsuiker te laten meten.

Ligthart: “Op dit moment heeft een Nederlander van 45 jaar oud een kans van een op drie om in de rest van zijn leven ouderdomsdiabetes te krijgen.” En een kans van bijna een op twee op het voorstadium van de ziekte. Desondanks blijft het een ouderdomsziekte: de meeste 45-jarigen zullen de ziekte pas op hoge leeftijd krijgen.

Toch zijn de cijfers even slikken. Mensen weten vaak niet dat hun bloedsuikerwaarden te hoog zijn. En er lopen ook nog steeds mensen rond zonder te weten dat ze diabetes hebben. Moeten we iedereen regelmatig screenen om diabetes te voorkomen? Net als bij borstkanker?

“Diabetes is een volksgezondheidsprobleem dat prioriteit verdient en ook krijgt. Dat bevestigen deze cijfers”, zegt Dirk Ruwaard, hoogleraar gezondheidszorgonderzoek aan de Universiteit Maastricht. De kwestie wel of niet grootschalig screenen speelt volgens hem al jaren, maar is niet bewezen kosteneffectief. Hij ziet meer in preventieve maatregelen die risicofactoren zoals overgewicht, ongezond eten en te weinig beweging wegnemen. “Bij preventie moeten we ons trouwens niet alleen richten op mensen met overgewicht, want ook slanke mensen krijgen diabetes. Het is heel belangrijk om lichamelijke activiteit en goede voeding vanaf jonge leeftijd te stimuleren.”

Met het aanpakken van de leefstijl en -omgeving is trouwens niet gezegd dat je nooit diabetes zal krijgen. Ook erfelijke aanleg speelt een rol. En zoals de naam ouderdomsdiabetes al suggereert, is ouderdom ook niet onbelangrijk. Ruwaard: “We leven steeds langer. Lichamelijk gezien gaan onze organen nou eenmaal achteruit.”

Overigens krijgt niet iedereen die in het voorstadium van de ziekte verkeert ook daadwerkelijk diabetes. Ligthart: “De kans dat iemand met verhoogde bloedsuikerwaarden de ziekte krijgt, wordt kleiner naarmate je ouder wordt.” Van de 45-jarigen met verhoogde suikerwaarden krijgt uiteindelijk driekwart daadwerkelijk ouderdomsdiabetes. Maar dat verandert als je tachtig bent op het moment dat de bloedsuiker begint te pieken. “Op die leeftijd is het waarschijnlijker dat je aan iets anders overlijdt voordat je diabetes hebt kunnen ontwikkelen”, aldus Ligthart.

Dit nieuwsbericht verscheen 12 november 2015 in Trouw

Afbeelding: “Diabète Afrique” Stéphane Besançon et Kaushik Ramaiya

Reageer