Fruitvlieg regelt zelf DNA-mix

Geschreven door op aug 15, 2015 in Biologie | Laat een reactie achter
Fruitvlieg regelt zelf DNA-mix

Voortplantingsstrategie: ziek exemplaar krijgt nakomelingen met grotere genetische variatie

Fruitvliegjes die ziek worden door bacteriën maken hun nakomelingen diverser, ontdekten biologen van de North Carolina State University. Dat vergroot de kans dat ten minste een deel van hun kroost opgewassen is tegen dit soort bedreigingen.

De diversiteit van het nageslacht zit in hun DNA-moleculen, oftewel de chromosomen. De lichaamscellen van fruitvliegjes hebben van elk chromosoom twee versies: een afkomstig van de moeder en een van de vader.

Bij mensen is dat ook zo. En net als bij de mens bevatten de geslachtscellen – in vrouwtjes de eicellen en in mannetjes de zaadcellen – slechts één versie van elk chromosoom. Die ene versie is óf een kopie van het chromosoom van de vader óf een kopie van de moeder.

Maar er is nog een derde mogelijkheid: tijdens de aanmaak van de geslachtscellen worden er weleens stukjes chromosoom van de vader en de moeder uitgewisseld. Die herschikking levert een uniek, gemixt chromosoom op.

In theorie is het voor een organisme, dat in een omgeving leeft waar het steeds nieuwe ziekteverwekkers tegenkomt, voordelig om kinderen te krijgen met extra veel van deze gemixte chromosomen.

Ieder kind heeft dan zijn eigen unieke combinatie van de erfelijke eigenschappen van zijn ouders. Komt het nageslacht later zelf oog in oog te staan met een bacterie of parasiet, dan zit er vast één kind tussen dat genetisch goed is aangepast om de aanvaller te verslaan.

Fruitvliegjes blijken inderdaad deze strategie toe te passen om met infecties om te gaan, schrijven de onderzoekers in Science. In een experiment besmetten ze vrouwelijke fruitvliegjes met schadelijke bacteriën. Daarna mochten de vrouwtjes paren met de mannetjes. Wat bleek? De geïnfecteerde vrouwtjes kregen meer nakomelingen met gemixte chromosomen dan vliegen die niet ziek waren gemaakt.

Iets signaleert de zieke fruitvliegen om meer nageslacht met gemixte chromosomen voort te brengen dan ze normaal doen. Welk signaal van de infectie hiervoor verantwoordelijk is, is nog onduidelijk.

Of andere diersoorten hetzelfde reageren op ziekteverwekkers, door nakomelingen op de wereld te zetten met grotere genetische variatie, is ook niet bekend. “Maar er is geen reden om aan te nemen dat deze voortplantingsstrategie als reactie op infecties uniek is voor vliegen”, aldus de biologen.

Dit nieuwsbericht verscheen 15 augustus 2015 in Trouw. 

Afbeelding: Mr.checker

Reageer