Ja, de mens zorgt voor uitsterven

Geschreven door op jun 22, 2015 in Biologie | Laat een reactie achter
Ja, de mens zorgt voor uitsterven

Ecologen zien grootste uitstervingsgolf sinds verdwijnen dinosauriërs

De snelheid waarmee gewervelde dieren afgelopen eeuw uitstierven, is meer dan honderd keer hoger dan wanneer er geen mensen zouden zijn. Dat blijkt uit berekeningen van Mexicaanse en Amerikaanse ecologen. De uitkomst ondersteunt de vaak gehoorde, en bekritiseerde, claim dat de aarde is begonnen aan een zesde uitstervingsgolf, rapporteren ze in Science Advances.

Sinds het ontstaan van leven op aarde is het vijf keer gebeurd dat in relatief korte tijd veel soorten organismen verdwenen. De laatste massale uitsterving was ongeveer 65 miljoen jaar geleden, toen onder meer alle dinosauriërs het leven lieten. De oorzaak was waarschijnlijk een sterke verandering in het klimaat, teweeggebracht door een meteoriet die op aarde stortte.

Wetenschappers zeggen al langer dat de aarde begonnen is aan een zesde uitstervingsgolf, veroorzaakt door de activiteiten van de mens. De snelheid waarmee soorten tegenwoordig ten onder gaan, is veel hoger dan de ‘natuurlijke’ snelheid waarmee dat gebeurde voor mensen de aarde domineerden, zeggen ze.

Maar is dat zo? Biologen kunnen niet precies aangeven hoeveel soorten er zijn, of hoeveel er in een bepaalde tijd verloren gingen. De natuurlijke uitsterfsnelheid vaststellen is dus lastig. Daarom zijn berekeningen van de huidige stand van zaken gebaseerd op een hoop aannames die wellicht de ernst van de situatie overschatten.

Ook de studie van het internationale team ecologen was gestoeld op een hoop aannames. Maar ze waren daar heel conservatief in. Dat wil zeggen dat de kans op het vinden van bewijs voor een zesde massa-extinctie minimaal was. Ze gingen uit van een normale uitsterfsnelheid van twee zoogdieren per 10.000 soorten per 100 jaar. Dat is twee keer zo veel als de schatting die onderzoekers eerder hanteerden. Deze natuurlijke snelheid vergeleken ze met hun berekeningen van recent uitgestorven gewervelde dieren. Daaronder veel vogels en amfibieën, maar ook een buideldier als de Tasmaanse buidelwolf, die niet meer gesignaleerd is na 1936.

Voor hun onderzoek gebruikten de ecologen de inventaris van de International Union of Conservation of Nature, een lijst waarop staat hoe het met soorten wereldwijd gesteld is. Hoe voorzichtig ook, de gevreesde conclusie kwam toch bovendrijven: de biodiversiteit holt hard achteruit. Zonder mensen zou het aantal gewervelde dieren dat de laatste honderd jaar uitstierf er tussen de 800 en 10.000 jaar over hebben gedaan om van de aarde te verdwijnen. En ja, dat is een aanwijzing dat de zesde massa-uitsterving is begonnen, zegt het team.

Is het nog mogelijk om dit verlies aan biodiversiteit tegen te gaan? Jawel, maar alleen als we ons direct tot het uiterste gaan inspannen om deze te behouden. De mogelijkheid om het scenario af te wenden wordt snel kleiner.

Dit nieuwsbericht verscheen 22 juni in Trouw

Afbeelding: Henning Steinicke/UFZ

Reageer