Makkelijker ademen dankzij micro-organismen

Geschreven door op mrt 2, 2011 in Gezondheid | Laat een reactie achter
Makkelijker ademen dankzij micro-organismen

Een internationaal team van wetenschappers toonde aan dat bacteriën en schimmels bescherming kunnen bieden tegen astma. Dat verklaart waarom boerderijkinderen minder astma krijgen dan kinderen die opgroeien in de stad.

Dat kinderen die opgroeien op een boerderij minder vaak astma en allergie krijgen dan hun leeftijdsgenoten elders was al bekend. Maar waarom, dat bleef de vraag. Een internationaal onderzoeksteam heeft nu een verklaring gevonden voor dit verschil. Aan het onderzoek deed de Universiteit Utrecht ook mee, onder leiding van Dick Heederik van de faculteit Diergeneeskunde. Wat bleek? Hoe groter de diversiteit aan micro-organismen, hoe kleiner het risico op astma. De resultaten verschenen 24 februari in het vakblad New England Journal of Medicine.

Immuunsysteem

In Nederland hebben ongeveer tien op de honderd kinderen een vorm van astma. Als ze onschuldige, lichaamsvreemde stoffen inademen, reageert het slijmvlies van de luchtwegen door op te zwellen en slijm te produceren. Voorbeelden van die stoffen, allergenen genaamd, zijn uitwerpselen van de huisstofmijt en kattenhaar. Bij astma reageert ons lichaam op allergenen alsof ze gevaarlijk zijn. Dat veroorzaakt een benauwd gevoel, hoesten en moeite met ademhalen. Normaal gesproken beschermt je immuunsysteem je daartegen.

Sommige wetenschappers denken dat kinderen in Europa meer astma hebben door een te schone levensstijl. Vroeger dronk je bijvoorbeeld melk gelijk uit de koe. Nu is alle melk gepasteuriseerd, of zelfs gesteriliseerd, alle bacteriën zijn eruit. Ook werd je vroeger niet gevaccineerd tegen allerlei infectieziekten. Als je immuunsysteem niet genoeg wordt blootgesteld aan allerlei prikkels, waaronder micro-organismen, gaan je afweercellen zich op onschuldige stoffen richten is het idee, met allergie als gevolg. Bij gebrek aan beter. Het onderzoek van Heederik en zijn collega’s sluit hierbij aan.

Boerderijdieren

De wetenschappers vergeleken schoolkinderen uit boerengezinnen met kinderen uit een andere omgeving. Vooral de schimmels en bacteriën waarmee zij in contact kwamen interesseerden hen.

Speciale doekjes die huisstof uit de lucht aantrekken werden in de slaapkamers van de kinderen gelegd. Met behulp van DNA-onderzoek en door te kweken zagen ze welke micro-organismen daarop beland waren. Het bleek dat boerderijkinderen in contact komen met een grotere diversiteit aan bacteriën en schimmels. “Boerderijdieren zijn een belangrijke bron van micro-organismen, via direct contact maar ook via hun mest. Mest loop je zo vanuit de stal naar binnen”, verklaart Heederik. Daarnaast kwam bij kinderen op de boerderij ook bijna twee keer zo weinig astma voor.

Diversiteit

Dat blootstelling aan veel bacteriën en schimmels goed is voor je gezondheid is niet helemaal nieuw. Dat is namelijk ook zo in je maag-darm kanaal. Dat bevat veel soorten micro-organismen waardoor het lastig is voor een schadelijke indringer om de overhand te krijgen. Het beschermende effect tegen astma wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van een paar specifieke micro-organismen, denken de onderzoekers. Sommige soorten waren in voorgaande studies al als winnaars uit de bus gekomen vanwege hun beschermende werking.

Maar de techniek is nog niet zo ver dat je tegen lage kosten in een grote studie alle aanwezige micro-organismen kan vaststellen. Het is dus mogelijk dat de onderzoekers belangrijke soorten gemist hebben. “Het verschil in diversiteit tussen boerderij- en andere kinderen is het belangrijkste resultaat van de studie” benadrukt Heederik. De uitdaging voor het team is nu tot in detail uit te zoeken welke bacteriën en schimmels uit het stof bescherming bieden, met oog op een vaccin tegen astma.

Bron

Markus J. Ege e.a. Exposure to Environmental Microorganisms and Childhood Asthma. New England Journal of Medicine. 24 februari 2011

Dit nieuwsbericht verscheen 2 maart 2011 op Kennislink

Reageer