Veel geschreeuw, weinig sperma

Geschreven door op okt 23, 2015 in Biologie | Laat een reactie achter
Veel geschreeuw, weinig sperma

Mannelijke brulapen investeren óf in een verleidelijke stem óf in grote teelballen

Je kunt niet alles hebben als het op voortplanting aankomt. Mannelijke brulapen investeren óf in een verleidelijke stem óf in grote teelballen. Dat zegt een groep biologen die het geluidsorgaan en de testikels van verschillende brulaapsoorten met elkaar vergeleken.

Dat geluidsorgaan is bijzonder. De beesten hebben een flink vergroot tongbeen met daarin een luchtzak voor resonantie die de roep versterkt. Bij mannen is dat tongbeen nog groter dan bij de vrouwen. Hoe groter het tongbeen, hoe dieper de stem. Waar de brul precies toe dient, wordt nog bediscussieerd.

De biologen denken dat het geluid een rol speelt bij seksuele selectie, maar dat brulapen moeten kiezen. Hard roepen? Dan minder sperma, schrijven ze in wetenschapsblad Current Biology. Dat idee baseren ze op het evolutionaire fenomeen dat veel energie steken in de ene eigenschap ten koste gaat van energie voor iets anders.

Je kunt als soort bijvoorbeeld groots uitpakken met eigenschappen die handig zijn om paringspartners het hof te maken. Zo dossen mannelijke pauwen zich uit in opvallende kleuren om de vrouwen te imponeren. Vrijpartij gegarandeerd. Maar je kunt ook nadruk leggen op het bevruchten van eitjes. Als een vrouwtje de koffer in duikt met meerdere mannetjes, dan moeten al die zaadcellen op de vuist. In dat geval werpt een investering in grote ballen met veel sperma haar vruchten af.

De onderzoekers maten de grootte van 255 tongbenen, afkomstig uit musea, van negen verschillende brulaapsoorten. Die gegevens koppelden ze aan al bestaande gegevens over grootte van de teelballen. Brulaapsoorten met de grootste tongbenen bleken de kleinste ballen te hebben en vice versa. Wat ze ook vonden: hoe meer mannetjes per groep – wat per soort verschilt, hoe groter de ballen en hoe kleiner het tongbeen. Dat zou betekenen dat in een groep met meerdere mannen veel sperma belangrijker is dan een zwoele stem.

De onderzoekers leveren niet echt een bewijs dat er evolutionair een uitruil is geweest tussen stem en sperma. “Ze laten een link zien tussen de grootte van het tongbeen en de testes, tussen verschillende soorten brulapen. Dat is interessant, maar het is geen oorzakelijk verband”, zegt gedragsbioloog Martine Maan van de Rijksuniversiteit Groningen.

“Heeft de evolutie van het ene kenmerk rechtstreeks gevolgen voor het andere kenmerk? Daar zegt de studie niks over. Daarvoor zou je eigenlijk de stem en de spermaproductie van individuele apen experimenteel moeten manipuleren. En dan kijken wat er in verschillende soorten gebeurt met het voortplantingssucces. Maar ik begrijp dat dat lastig is.”

Dit nieuwsbericht verscheen 23 oktober 2015 in Trouw.

Afbeelding: Steve from washington, dc, usa

Reageer