Zeeschildpad houdt ook in sterke stroming koers

Geschreven door op mrt 11, 2015 in Biologie | Laat een reactie achter
Zeeschildpad houdt ook in sterke stroming koers

Zeedier lijkt te navigeren met een kompas, stellen onderzoekers vast

Navigeren door ’s werelds oceanen is een koud kunstje voor zeeschildpadden. Neem de lederschildpad, ’s werelds grootste schildpad, die voorkomt in bijna alle wereldzeeën. Elk jaar zwemmen ze duizenden kilometers om van voedselgebied naar nestgebied te komen. Dat strand, waar ze hun eieren leggen, lokaliseren ze zonder moeite. Hoe vinden ze hun weg?

Mariene biologen van het Large Pelagic Research Centre, onderdeel van de Universiteit van Massachusetts, wilden weten hoe lederschildpadden zich oriënteren. Ze richtten zich op dieren in de Noordwest-Atlantische oceaan. De schildpadden in dit gebied voeden zich voor de oostkust van de VS. Als het tijd is om voort te planten, zwemmen ze naar het zuiden richting de
tropische Cariben.

Op hun reis doorkruisen de schildpadden de Noord-Atlantische subtropische gyre, een cirkel van oceaanstromingen die zich uitstrekt van de evenaar tot bijna aan IJsland en van de oostkust van Noord-Amerika tot aan Europa en Afrika. Kenmerkend aan deze gyre is het diepe water. Er zijn geen oriëntatiepunten die helpen bij het navigeren.

Voor  de kust van Massachusetts vingen de biologen twintig lederschildpadden. Die bonden ze een zender op het rugschild die regelmatig de locatie doorgaf via een satelliet. Twee jaar lang werden de dieren gevolgd, schrijft het team in Proceedings of the Royal Society B. Gemiddeld reisden de schildpadden 32 dagen door de gyre. Ze legden afstanden af tot aan 2290 kilometer. Opvallend was dat de stromingen in de gyre weinig invloed hadden op het traject dat de schildpadden aflegden: ze bleven in zuidelijke richting zwemmen. “We zagen dat lederschildpadden hun koers opmerkelijk goed weten vast te houden in deze diepe, ver uit de kust geleden zee. Die samenhang in koers van individuele schildpadden, is een aanwijzing dat de dieren een gemeenschappelijk kompas gebruiken om zich te oriënteren”, aldus de biologen.

Hoe dat kompas dan werkt, daarover wordt vooral gespeculeerd. De schildpad ziet slecht boven water, dus de sterren zullen ze niet gebruiken om te navigeren. Het meest voor de hand liggend is dat de dieren zich oriënteren aan de hand van het magnetische veld van de aarde of aan de positie van de zon aan de horizon.

Voor andere dieren, zoals de monarchvlinder, geelvintonijn, vogels en sommige soorten zeeschildpadden, is zulke magnetische oriëntatie eerder al aangetoond. Of lederschildpadden ook een magnetisch kompas gebruiken, al dan niet in combinatie met een zonnekompas, moet nader onderzoek uitwijzen.

Dit nieuwsbericht verscheen 11 maart 2015 in dagblad Trouw.

Reageer