terug naar alle blogs

14 maart, 2024

Backpack, handfles of belt: hoe neem je het beste water mee?

Deze week werk ik vanuit Matadepera, een klein uitgestrekt bergdorpje in Catalonië, op een uurtje rijden van Barcelona. De reden voor mijn bezoek was een ontmoeting met trailrunkampioen Ragna Debats, die afgelegen boven het dorp woont en met wie ik samen een uitdagend tochtje maakte rond haar ‘huisberg’ La Mola. Het was ontzettend gaaf en het heeft mooi materiaal opgeleverd voor mijn nieuwe boek, maar waar ik het hier nu eigenlijk over wil hebben is mijn backpack met waterzak die ik mee had. En die ik ook in Nederland meeneem op lange duurlopen om water te kunnen drinken onderweg en om voedsel, telefoon en sleutels mee te nemen. 

Nu is het zo dat je op de gemiddelde marathon elke vijf kilometer wel een waterpost tegenkomt, en als je gezegend bent met trouwe supporters langs het parcours dan hoef je al helemaal niet verlegen te zitten om genoeg flesjes drinken of gelletjes. Maar vaak genoeg moet je op lange afstanden zelf je water en voedsel meedragen, bijvoorbeeld tijdens een lange duurloop of op sommige trailrunwedstrijden. 

Een backpack is natuurlijk het handigst als je naast water en eten ook andere spullen mee moet nemen. Voor kortere loopjes waarvoor je alleen water nodig hebt, zijn er andere opties. Een loopmaatje van mij gebruikt een waterfles met een handvat, waar je je hand doorheen kunt steken. Anderen dragen een belt om hun middel met daarin twee flacons. 

Wat is nou het optimale systeem voor hardlopers om extra gewicht aan water mee te dragen? Onderzoekers van de Duitse University of Paderborn zochten het uit.

Energieverbruik

Het treft me niet direct als één van de belangrijkste vragen rond hardlopen, maar iets dieper in de materie duikend snap ik waar de nieuwsgierigheid vandaag komt. Eerdere studies bij hikers en wandelaars lieten zien dat de positie van het extra gewicht dat je meedraagt, dus op de rug, in de hand of om het middel, van invloed kan zijn op het energieverbruik. Bewaar je het water dicht bij het lichaamszwaartepunt, dan bleek dat voor wandelaars de effectiefste manier. 

Je kan je bovendien voorstellen dat het draagsysteem invloed heeft op je looppatroon. Draag je een backpack, mijn favoriete methode, dan schommel je mogelijk meer in je houding en rompbeweging, wat meer energie kost en dus nadelig zou uitpakken voor je loopeconomie. Bij een handfles, waarbij je het water in één hand draagt, is het niet uitgesloten dat je balans wat verstoord raakt en dat je spieren dat moeten corrigeren, wat ook uitmondt in een grotere energiebehoefte. 

Theorieën te over. Tijd om het te testen. Aan de studie deden twaalf mannelijke recreatieve lopers mee die elk vier tests van een uur deden op een loopband. In de controlesituatie hadden de lopers niks bij zich. In de andere tests droegen ze een liter water met zich mee in een handfles, een belt of een backpack. Niemand had ervaring met een van de drie systemen. 

Iedere loper liep de test op tachtig procent van zijn anaerobe drempel, die vooraf met een inspanningstest was vastgesteld en gemiddeld neerkwam op tien kilometer per uur. Ondertussen maten de onderzoekers de loopeconomie, de hartslag en de mate van ervaren inspanning, een subjectieve maat voor hoe zwaar de inspanning voelt. 

Persoonlijke voorkeur

Over de resultaten hoef je niet lang uit te wijden. Tussen de verschillende draagsystemen waren geen significante verschillen waar te nemen wat betreft energieverbruik, hartslag en mate van ervaren inspanning. Dat is niet wat de onderzoekers verwachtten. Hun hypothese was dat de loopeconomie met een belt en backpack beter zou zijn dan met een handfles, omdat het gewicht van het water dichter bij het lichaamszwaartepunt blijft.  

Wat ze zelf ook aangeven, is dat het aantal proefpersonen wel erg klein was om verschillen op te pikken en stevige conclusies te trekken. En helaas sloegen ze biomechanische metingen naar het looppatroon over, vanwege gebrek aan de juiste faciliteiten in hun lab. Ook de vrouwen sloegen ze over, die mochten zich niet opgeven voor de studie.

‘De keuze van hardlopers kan worden bepaald door persoonlijke voorkeur’, is hun conclusie. Mijn gok is dat dat de conclusie blijft, dat de verschillen miniem zijn, ook in grotere studies. 

De backpack met waterzak vind ik persoonlijk het meest praktisch. Belts schuiven bij mij altijd omhoog en gaan stuiteren. En ik heb ook het liefst mijn handen vrij, zeker op het oneffen terrein hier in Matadepera, waar ik vier ledematen nodig heb om omhoog te klauteren over de rotsen. 

Ragna Debats deed het trouwens zonder backpack of ander waterdrinksysteem op weg naar de top van La Mola. Het tempo waarmee we omhoog liepen was niet hoog genoeg om haar dorstig te maken.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Auteur, spreker, wetenschapsjournalist & hardloper

Mariska van Sprundel

Ik vertel verhalen over hardlopen en wetenschap. Dat doe ik met mijn boeken over hardlopen, schrijven van artikelen, en door inspirerende lezingen en interactieve workshop te geven over hardlopen. Met een achtergrond in biomedische wetenschappen en wetenschapscommunicatie debunk ik de mythes, en vertel ik het hele verhaal.

Boeken over hardlopen

Meer blogs over hardlopen

  • 14 maart, 2024

  • 2 februari, 2024

  • 1 december, 2023

  • 26 oktober, 2023

  • 2 augustus, 2023

  • 18 juli, 2023

  • 15 juni, 2023

  • 30 mei, 2023